Thứ Năm, 31 tháng 12, 2009

Nguyễn Lệ Chi trên báo Doanh Nhân Sài Gòn

Kinh doanh ấn phẩm, sẻ chia tri thức

Chi luôn nhận mình là kẻ ngoại đạo với văn chương nhưng lại thừa nhận mình có một đam mê đủ lớn để ăn cùng sách, ngủ cùng sách. Và, kinh doanh các ấn phẩm văn hóa chính là cách để Chi chia sẻ với mọi người đam mê ấy.

Mò mẫm làm bản quyền
Tốt nghiệp đại học chuyên ngành quan hệ quốc tế, hoàn thành chương trình đào tạo thạc sĩ tại học viện điện ảnh Bắc Kinh, Trung Quốc, làm phim rồi khai thác bản quyền, kinh doanh sách. Lí lịch trích ngang của Nguyễn Lệ Chi, giám đốc Chibooks dễ khiến người đối diện giật mình bởi hình như, mỗi lĩnh vực đều có vị trí riêng của nó. “Mỗi chặng đường, với tôi đều có giá trị. Chúng bổ trợ cho nhau”- Chi mở đầu câu chuyện của mình như vậy. Từ Trung Quốc trở về, đã tìm được với công việc ở một hãng phim, ứng dụng những kiến thức mình được học, vậy mà, sách lại có khả năng khiến Nguyễn Lệ Chi gắn bó đến tận bây giờ. Chi kể, vốn mê sách từ trước nên những ngày ở Bắc Kinh, chị đã tranh thủ xúc nhiều với các nhà văn, nhất là những cây bút đương đại. Thế nên, khi được lời mời từ công ty văn hóa Phương Nam, chị đã cho phép mình thử sức ở lĩnh vực mới. Trong bối cảnh công ước Bernes còn chưa được thực thi tại Việt Nam, các nhà xuất bản còn xa lạ với việc làm hợp đồng chuyển nhượng bản quyền thì Chi đã một mình sang Trung Quốc tìm đối tác. Không có người tiên phong, Chi phải tự tìm hiểu luật, làm hồ sơ công ty, tự thảo hợp đồng… rồi chuyển ngữ tất cả thủ tục sang tiếng Hoa, tiếng Anh để làm việc. Trong vai trò của một phó giám đốc trung tâm sách, đi, lại, thương thảo giữa Trung Quốc, Việt Nam, những kỹ năng quan hệ quốc tế đã giúp Lệ Chi dễ dàng chiếm được thiện cảm của đối tác. Cô hay đùa: “Đó là giai đoạn tôi mò mẫm làm bản quyền”.
Mò mẫn vậy nhưng Chi đã kịp thời đưa dòng văn học đương đại Trung Quốc với những cái tên như Miên Miên, Bì Bì, Vệ Tuệ, Quách Kính Minh, An Ni Bảo Bối… vào Việt Nam. Gần với văn hóa, đời sống, những tác phẩm thuộc dòng văn học Ling Lei ngày đó đã gây nên một làn sóng hâm mộ đối với giới trẻ Việt. Thắng lớn với Ling Lei, Chi tiếp tục giành quyền chuyển ngữ tác phẩm của những nhà văn lớn như Mạc Ngôn, Lưu Chấn Vân, Khâu Hoa Đông, Hồng Ảnh… sang tiếng Việt với giá cực kì hợp lý.
Đưa sách Việt ra quốc tế
Không chấp nhận sách vào Việt Nam một chiều, Chi mạnh dạn mang sách Việt sang tiếp thị tại các hội chợ sách quốc tế. Chị cho biết: “Khách hàng chỉ là những kiều bào sống trên đất khách hay những sinh viên đang tìm hiểu ngôn ngữ, văn hóa Việt nhưng nhờ hoạt động ấy, uy tín cũng như hình ảnh công ty tăng lên rất nhiều, thương thảo bản quyền cũng sẽ dễ hơn”.
“Khi tiếp xúc với tác phẩm, dù cá nhân có thích hay không cũng phải phán đoán được khả năng thu hút độc giả của tác phẩm đó, nếu không, rất dễ thất bại”- Chi khẳng định. Khác với các sản phẩm tiêu dùng, có giá trị cụ thể, sách là thứ hàng hóa cực kì khó định giá. Lệ Chi cho biết, việc thương thảo giá bản quyền của cô chủ yếu là kinh nghiệm dựa trên số bản in có thể bán ra mà phán đoán. “Các trung tâm giao dịch tác quyền cũng như các tác giả nước ngoài chưa biết nhiều về Việt Nam cũng như những đặc tính thị trường sách tại đây, trước khi thương thảo bản quyền, tôi thường tạo điều kiện cho họ nắm bắt được điều đó. Có như vậy, họ sẽ dễ dàng chia sẻ và thông cảm cho người làm sách”- Chi tiết lộ.
Vừa giao dịch, làm bản quyền, tranh thủ thời gian còn lại, Chi đảm nhận cả việc dịch các tác phẩm mình yêu thích sang tiếng Việt. Lệ Chi cho biết, chị rất yêu thích công việc này bởi chuyển ngữ đòi hỏi dịch giả, ngoài khả năng ngôn ngữ, còn phải luôn nắm bắt tích cách, phong thái của chính tác giả để có thể cho ra đời bản dịch sát nguyên bản nhất.
Bán đất vì mê sách
Công việc đang tiến triển thì cơ cấu thay đổi. Giao dịch bản quyền nặng tính cạnh tranh, đòi hỏi sự nhanh nhạy nhưng những ách tắc trong khâu thủ tục lại diễn ra thường xuyên khiến Lệ Chi bị vuột mất những bản quyền hấp dẫn. Không giải quyết được những vướng mắc, Chi chấp nhận ra đi, gác lại những dự án mà mình tâm huyết. Gom góp tiền tích lũy được, Chi mở công ty. Chibooks ra đời trong bối cảnh cô chủ của nó vừa làm việc, vừa học thêm các khóa quản trị doanh nghiệp.
“Khả năng của truyền thông hiện nay là rất lớn, giữa muôn ngàn ấn phẩm được xuất bản hàng ngày trên thế giới, sách nào cũng dễ dàng trở thành best seller. Nếu không biết định hướng cho mình, người làm sách rất dễ bị lạc hướng”- Lệ Chi khẳng định. Biết vậy nên Chi chọn văn học nước ngoài làm trọng điểm khai thác của Chibooks. Tính đến nay, Chi đã tự mình đưa được hơn 20 đầu sách ra thị trường. Đó có thể gọi là tủ sách văn học Chibooks bởi nó khá phong phú, bao gồm văn học Trung Quốc, Anh, Úc, Mỹ…
“Công ty Công ty TNHH Văn hóa & Truyền thông Lệ Chi Đã hết vốn làm sách nên cần bán gấp 2 mảnh đất của chủ nhân Chibooks, bạn nào thực sự có nhu cầu thì để lại lời nhắn nhé”- mẩu tin Chi rao trên trang cá nhân của mình những ngày qua khiến bạn bè xót xa nhưng Chi thì vẫn tự tin với con đường mình đã chọn. Trong những câu chuyện với bạn bè, Chi vẫn bảo, kinh doanh sách khó lắm. Vừa bị ngâm vốn, vừa bị phí chiết khấu cao, vừa chịu cảnh bị “cướp” bởi những người làm sách lậu. Chỉ cần nản chí là buông xuôi. Không nản chí nên Chi vẫn đang dấn bước trên con đường mình đã chọn. “Sách không là những câu chuyện đơn thuần để người ta mua vui mà là những cánh cửa sổ mở ra bên ngoài thế giới”- Chi nói vậy với vẻ quyết tâm. Hình như, chị đã chọn việc mở những cách cửa ấy làm cái nghiệp của chính mình.

Đặng Quý Yên.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét