Thứ Hai, 21 tháng 12, 2009

Thế giới trong trẻo của Huỳnh Vĩnh Sơn

TTCT - Ẩn dưới vẻ bề ngoài từng trải và nghệ sĩ, đạo diễn phim hoạt hình 30 tuổi Huỳnh Vĩnh Sơn lại mang một tâm hồn thơ trẻ. Bộ phim Thỏ và Rùa của anh vừa đoạt giải Bông sen Vàng thể loại phim hoạt hình tại Liên hoan phim việt nam (LHPVN) lần thứ 16.
Từ nhỏ, cậu con út Huỳnh Vĩnh Sơn trong gia đình cha mẹ đều làm nghề kế toán ở tỉnh Vĩnh Phúc đã mê mẩn truyện tranh và đồ chơi. Cũng bởi ý thích này, anh đã cưỡng lại tâm nguyện của cha mẹ nối nghiệp gia đình để rẽ ngang, trở thành thủ khoa Trường Sân khấu - điện ảnh Hà Nội (1997) chuyên ngành hoạt hình.
“Thân cư di”
Những bộ phim hoạt hình như Hoàng tử Ai Cập, Tên trộm xứ El Dorado và nàng Pocahontas phần I... được xem trong thời gian còn ngồi trên ghế nhà trường khiến Sơn thật sự say mê thể loại phim này và quyết định bước vào con đường làm phim hoạt hình Việt Nam, dẫu biết còn chưa thành hình cụ thể và tồn tại quá nhiều thách thức.
Sơn học với quyết tâm cao độ. Anh từng ngồi thâu đêm suốt sáng để vẽ tranh hay học ngoại ngữ tới mức có thể làm trợ giảng cho thầy giáo người nước ngoài khiến nhiều bạn bè phải nể phục. Anh đã khẳng định được năng lực của mình qua một loạt giải thưởng như: giải đặc biệt tại Việt Nam thuộc Giải Mỹ thuật Nokia sinh viên châu Á - Thái Bình Dương (năm 1999, 2000), giải ba Festival mỹ thuật truyền thông đa phương tiện ASEAN với tác phẩm phim ngắn hoạt hình thể nghiệm Giải cứu...
Năm 2002, vừa tốt nghiệp được hai tuần, Sơn mạnh dạn khăn gói vào Nam theo lời mời của Hãng phim Giải Phóng và công tác tại phòng thiếu nhi của hãng từ đó tới nay. Nguyên do để cậu ấm cương quyết dứt bỏ tổ ấm, mạnh dạn làm “thân cư di” chỉ vì anh cho rằng điều kiện kinh tế và kỹ thuật để làm phim hoạt hình ở TP.HCM thuận lợi hơn.
Cuộc sống nơi đất khách thật không dễ dàng với một chàng trai tay trắng lập nghiệp. Với mức lương còn khiêm tốn của hãng, Sơn rất vất vả để duy trì cuộc sống. Anh nhận thêm nhiều việc, làm quảng cáo 3D cho một số công ty tư nhân để sống, để dành tiền làm phim hoạt hình, nuôi ước mơ.
Bảy năm với hai bộ phim
Bảy năm đeo đuổi nghề đạo diễn phim hoạt hình cùng bao tâm huyết của tuổi trẻ, thế nhưng anh mới chỉ được bắt tay thực hiện bộ phim hoạt hình thứ hai do kinh phí làm phim có hạn và chờ xét duyệt chỉ tiêu. Bộ phim hoạt hình đầu tiên khi anh về đầu quân tại Hãng Giải Phóng có tên Thỏ và rùa, may mắn đoạt giải Cánh diều bạc (không có vàng) ở LHP Cánh diều vàng vào tháng 3-2008 do Hội Điện ảnh VN tổ chức, và vừa rồi là giải Bông sen vàng cho thể loại phim hoạt hình tại LHPVN lần thứ 16.
Đây là bộ phim dựng lại cuộc thi chạy giữa thỏ và rùa theo phiên bản mới với màu sắc mới, các nhân vật: Tai dài, Mắt trố, Vịt cồ, Mái mơ, Voi cận... với hơi thở hiện đại, sinh động, trẻ trung. Sau 500 năm trôi qua, thỏ và rùa quyết định trở lại cuộc đua tài, một sự kiện trọng đại ở thành phố Rau muống. Cuộc thi không có kẻ thắng - người thua dù có nhiều tình tiết gay cấn xảy ra. Phim dài 24 phút, phần lồng tiếng do nhóm NSƯT Thành Lộc đảm nhiệm, nhạc phim: Huy Tuấn.
Bộ phim thứ hai anh đang chuẩn bị đạo diễn dài 22 phút mang tên Khu đầm có cánh (tác giả My Linh), được sản xuất theo công nghệ vi tính 3D. Đây là câu chuyện về một cậu bé Bong Bóng nhỏ tuổi nhưng luôn mang trong lòng khao khát khám phá và chinh phục. Sơn cho biết thử thách lớn của bộ phim này ở tính hành động cao, ở những cuộc chiến đấu quyết liệt bên cạnh những khúc hát trong veo. Hai họa sĩ Lê Bình (ở Hà Nội) và Phan Vũ Linh (đang học tập tại Mỹ) tham gia khâu tạo hình nhân vật, dự tính hoàn tất vào tháng 3-2010. Ước mơ của Sơn là bộ phim nhanh chóng được phát hành bằng DVD để đến được rộng rãi với các em nhỏ.
Nhiều người cho rằng bảy năm là thời gian chờ đợi quá lâu đối với một người trẻ sống trong một môi trường gấp gáp và đầy hối hả như TP.HCM. Thế nhưng đối với Sơn, được làm phim là một niềm hạnh phúc và anh sẵn sàng chờ đợi, chịu mất nhiều năm hơn nữa để... lại được làm phim.
“Theo tôi, một đạo diễn trẻ muốn theo đuổi nghề làm phim hoạt hình cần có các yếu tố thiết yếu như: sáng tạo, mắt nhìn tốt, ngoại ngữ giỏi và biết liên kết các khâu riêng biệt để tạo thành tổng thể và nhất quán. Linh động cũng là một đòi hỏi phải có để hài hòa giữa ý tưởng bay bổng và khả năng, cũng như điều kiện máy móc mà mình đang có” - đạo diễn Huỳnh Vĩnh Sơn.

Chủ Nhật, 20 tháng 12, 2009

Quanh vụ muay Thái thách đấu Thiếu Lâm tự

Những ai đang trông ngóng trận đấu lịch sử giữa muay Thái với cao thủ võ lâm Trung Hoa vào ngày 19.12 tới có thể sẽ thất vọng, bởi các quan chức Trung Quốc đã phủ nhận việc này.
Tờ China Daily vừa qua đã đưa tin: việc 5 võ sĩ muay Thái tung lời thách đấu với chùa Thiếu Lâm đã gây xôn xao chú ý không chỉ riêng ở xã hội hai nước, mà còn đẩy sự đối kháng giữa võ thuật Trung Hoa và muay Thái lên một cao trào mới.
Tên tuổi của 5 võ sĩ này đã được xác định là Phỉ Thái Khắc, Xá Thụ Liên, Nạp Như Liên, Xá Sơn và Khảo Khắc Thái (phiên âm theo báo chí Trung Quốc). Theo kế hoạch thách đấu, họ sẽ tập trung tại Phật Sơn, tỉnh Quảng Đông vào ngày 19.12 tới để tham gia trận đấu lịch sử này.
Trước lời thách đấu nói trên, đại diện của chùa Thiếu Lâm cương quyết khẳng định lập trường không nhận thách đấu với lý do: "Đối phương lợi dụng danh tiếng của chùa Thiếu Lâm để tạo scandal". Trong khi đó, Hội trưởng Hội Nghiên cứu võ thuật Nga My, chưởng môn Nga My - ông Uông Kiện - lại cho rằng "không thể nhẫn nhục" trước lời thách đấu này và đã đệ đơn lên Hiệp hội Võ thuật Trung Hoa, xin chấp thuận cho nhận lời thách đấu.
Tuy nhiên, theo nguồn tin của China Daily, sau khi gặp gỡ ông Trần Quốc Vinh - Chủ nhiệm Trung tâm quản lý Hiệp hội võ thuật Trung Hoa - thì hiệp hội này cho tới nay vẫn chưa nhận được một tờ đơn nào của phía Nga My. Ông Trần nhấn mạnh: "Cơ chế tổ chức các cuộc thi tranh bá ở Trung Quốc không cho phép tự do đăng ký xin tham gia. Mọi thành viên tham gia thi đấu sẽ do đội tuyển võ thuật quốc gia đích thân tuyển chọn căn cứ vào năng lực và vào biểu hiện của từng trận đấu trước đó. Thậm chí nếu có thi đấu đi chăng nữa, chúng tôi cũng không dùng võ sư dân gian. Không phải chúng tôi phủ nhận họ, nhưng để bảo đảm an toàn cho thí sinh, chúng tôi nhất thiết phải tuyển chọn các vận động viên chuyên nghiệp".
Trong khi đó, ông Lý Kiện Bình - huấn luyện viên trưởng đội quyền Anh quốc gia Trung Quốc, đồng thời là giáo sư Học viện võ thuật Vũ Hán - đã tuyên bố lời thách đấu trên chỉ là bịa đặt. Do từng nhiều lần làm huấn luyện viên trưởng của đội tuyển quốc gia, ông Lý hiểu rất rõ về đặc điểm của muay Thái và kungfu Trung Hoa. Ông cho biết: "Thách đấu Thiếu Lâm, Thiếu Lâm không dám nhận lời. Nga My xuất trận, viết huyết thư… tất cả đều là bịa chuyện".
Từ năm 2001 tới nay, Trung Quốc và Thái Lan đã tổ chức 6 trận đấu tranh bá quyền Anh với quy cách: mỗi bên cử 5 vận động viên tiến hành các trận đấu 1 chọi 1, gồm 5 trận, mỗi trận 3 phút. Từ kết quả các trận đấu này cho thấy thực lực hai bên tương đương nhau, trong đó kungfu Trung Quốc có nhỉnh hơn chút ít.

Nguyễn Lệ Chi (tổng hợp)

Muay Thái thách đấu Thiếu Lâm tự: Chỉ là chiêu PR!

Tối 19.12, tại Cung thể thao Minh Châu, Phật Sơn, tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc) đã diễn ra cuộc đấu mang tên “Cúp xứ Phật Sơn” được chờ đợi giữa các võ sĩ quyền Anh Trung Quốc với võ sĩ muay Thái.
Theo Nhật báo Quảng Châu, mỗi nước cử ra 5 cao thủ thi đấu, mỗi trận đấu 5 hiệp, mỗi hiệp kéo dài 3 phút. Các võ sĩ Trung Quốc đã giành chiến thắng với tỷ số 4-1. Trong đó, chỉ võ sĩ Trọng Văn Phi thua võ sĩ Thái Singmanee SorSeesompong ở hạng cân 65 kg, sau khi bị đánh ngã mười mấy lần.
Kết quả các cặp đấu còn lại: võ sĩ Từ Cát Phúc thắng võ sĩ Thái Kaew Fairtex ở hạng cân 60 kg; võ sĩ Lưu Tầng Tầng thắng võ sĩ Thái Naruepon Fairtex ở hạng cân 70 kg; võ sĩ Trương Khai Ấn thắng võ sĩ Thái Singhyok Sor-Seesan ở hạng cân 75 kg; võ sĩ Biên Mậu Phúc thắng võ sĩ Thái Kaoklai ở hạng cân 80 kg.
Kết quả này cao hơn so với dự đoán Trung Quốc thắng 3-2 của các chuyên gia ở Trung tâm Quản lý võ thuật thuộc Cục Thể thao Trung Quốc. Theo các chuyên gia này, do 2 năm vừa qua, hai nước không có giao lưu thi đấu quyền Anh nên giới quyền Anh Trung Quốc không nắm rõ về thực lực phát triển của các võ sĩ Thái. Tuy nhiên, phía Trung Quốc tỏ ra bình tĩnh và khá tự tin, vì việc giao lưu thi đấu quyền Anh giữa hai nước đã được bắt đầu tổ chức từ năm 2001, cho tới trước cuộc tỷ thí ngày 19.12 đã có 5 lần thi đấu. Trong đó, Trung Quốc thắng Thái 4 kỳ, chỉ thua 1 lần ở kỳ 2 tổ chức tại Bangkok (tháng 12.2001).
Tự tạo scandal
Khán đài Cung thể thao Minh Châu đêm 19.12 chật kín khán giả. Trên khán đài, khán giả cực kỳ phấn khích và liên tục la hét cổ vũ cho đội nhà. Tuy nhiên, không hề thấy đại diện phái Nga My thay mặt Thiếu Lâm tự xuất hiện và nhận lời thách đấu muay Thái như tin đồn. Xem ra ban tổ chức lần này đã có chiêu PR “độc” nhằm thu hút sự chú ý của khán giả, buộc họ phải móc hầu bao để mua vé xem thi đấu.
Tuần tự các bước của chiêu PR này như sau: Tung tin muay Thái thách đấu Thiếu Lâm tự trên tất cả các mặt báo, thậm chí cho 5 võ sĩ Thái viết thư khiêu chiến với lời lẽ ngông cuồng, coi thường kungfu Trung Hoa với tỷ số thắng dự kiến 5-0. Tiếp đó lại tung tin Thiếu Lâm tự cử cao thủ đi tiếp chiến để rửa nhục, sử dụng chiêu thức “4+1” (tức gồm các đệ tử của tứ đại môn phái Thiếu Lâm, Võ Đang, Nga My, Toàn Chân và 1 võ sĩ chuyên nghiệp) cùng ứng chiến 5 võ sĩ Thái. Tình hình càng căng thẳng và gay cấn khi báo chí đưa tin ông Uông Kiện - Trưởng phái Nga My - đứng lên nhận lời thách đấu. Sau chót, Nhật báo Quảng Châu - một tờ báo được đánh giá có uy tín ở Trung Quốc - lên tiếng phủ nhận toàn bộ tin “vịt” trên và thừa nhận chính các nhà quảng cáo, tài trợ của giải đã tự tạo scandal “muay Thái thách đấu Thiếu Lâm tự” nhằm thu hút sự quan tâm của công chúng, để đẩy giá trị giải đấu giao lưu quyền Anh này lên. Tuy nhiên, các báo khác ở Trung Quốc lại cho rằng ngay cả việc đưa thông tin chính xác của Nhật báo Quảng Châu chẳng qua cũng chỉ là một đòn PR cuối cùng của ban tổ chức giải, vì tờ báo này cũng tham gia ban tổ chức.
Nguyễn Lệ Chi (tổng hợp)

Tự tử vì nghèo khó

Báo chí Trung Quốc tuần qua xôn xao về vụ tự tử của nữ thạc sĩ trẻ Dương Viên Viên, đang học khoa Luật tại Đại học Hải Sự, Thượng Hải. Theo trang Sina.com, nguyên nhân cái chết là do gia đình quá nghèo túng dẫn tới bế tắc trong cuộc sống.
Do thiếu 3.970 tệ (khoảng 10,7 triệu đồng VN) tiền học phí, suốt 5 năm sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Kinh tế học Đại học Vũ Hán, Dương Viên Viên vẫn không được chính thức nhận bằng. Điều này khiến cô kiếm việc rất vất vả, thu nhập chỉ đủ duy trì cuộc sống ở mức thấp nhất. Cũng do nghèo túng, cô đã xin cho mẹ ruột được sống chung phòng tại ký túc xá ở ĐH Hải Sự, nhưng đã bị từ chối, mặc dù ký túc xá còn nhiều phòng trống. Sau khi bảo vệ đuổi mẹ cô ra khỏi ký túc vào giữa đêm, hai mẹ con đành thuê nhà trọ nhưng phải nằm trên sàn xi-măng lạnh giá. Dương Viên Viên rất phẫn uất và cảm thấy có lỗi với mẹ. Cuối cùng, cô đã tự sát tại nhà vệ sinh trong trường. Trước khi chết một ngày, cô chán nản nói với bạn bè rằng: "Tri thức thật khó thay đổi số phận".
Gia đình họ Dương hiện đang đòi nhà trường đền bù 350.000 tệ (947 triệu đồng) vì cái chết của con gái. Mẹ của Dương Viên Viên đau lòng cho biết con gái bà đã rất nỗ lực học tập nhiều năm qua hòng thay đổi được cuộc sống nhưng rốt cuộc nghèo vẫn hoàn nghèo. Các cư dân trên mạng thì kịch liệt phản đối thái độ vô tâm của Đại học Hải Sự và xót xa cho cái chết của nữ thạc sĩ trẻ.
Ngọc Bi

Thứ Ba, 15 tháng 12, 2009

Nghề phóng viên ảnh

Từng đoạt nhiều giải thưởng nhiếp ảnh và làm phóng viên ảnh cho một số tạp chí, Trần Đăng Khoa (sinh năm 1982) chia sẻ những suy nghĩ về công việc mà mình đang theo đuổi.

* Bạn đến với nhiếp ảnh như thế nào?
- Năm 2003, tôi sang Mỹ sinh sống cùng gia đình. Thời gian xa quê, tôi rất nhớ về nơi tôi đã sinh ra và lớn lên, thèm nhìn ngắm những hình ảnh về quê hương - đất nước - con người Việt Nam. Một lần, lang thang trên internet, tôi phát hiện ra diễn đàn Vnphoto.net với nhiều bức ảnh quê nhà trên đó. Tôi tự hỏi, tại sao mình không thử chụp những bức ảnh mang đậm dấu ấn Việt Nam với sức lay động như thế. Tôi bỏ thời gian khá nhiều để tìm hiểu về nhiếp ảnh thông qua internet, học hỏi từ các đàn anh đi trước, mỗi người một ít và cũng tự tìm hiểu, khám phá thêm.
* Làm thế nào để sống bằng nghề nhiếp ảnh?
- Ngoài chuyên môn, tôi nghĩ, chính những yếu tố trong lĩnh vực makerting và business đã giúp tôi đứng vững. Thị trường nhiếp ảnh tại Việt Nam rất đa đạng và còn khá nhiều đất để khai thác. Quan trọng là chọn đúng hướng và đối tượng khách hàng phù hợp, bạn sẽ làm việc hiệu quả hơn. Bản thân tôi cũng đang cộng tác với một vài hãng thông tấn từ Singapore và Philippines nên công việc cũng tạm ổn.
* Một phóng viên ảnh cần có những phẩm chất nào?
- Phóng viên ảnh thì cần phải có... máy ảnh, nhưng quan trọng hơn là năng lực chuyên môn. Ngoài ra, bạn phải có sức khỏe tốt, một làn da... chống nắng, cái đầu lạnh và một chút gan lì để có thể chen lấn hoặc đóng giả trong một số trường hợp cần thiết.
* Người trẻ thường mắc phải những hạn chế gì khi mới bước chân vào nghề phóng viên ảnh?
- Tôi nghĩ, đó là nhu cầu khẳng định bản thân. Chuyện gì cũng vậy, làm cái dễ trước rồi hãy nhắm cho bước tiếp theo. Cha anh đi trước đã có những khuôn khổ chuẩn mực rồi, cứ vậy mà làm, sau đó bắt đầu sáng tạo cũng chưa muộn!
* Hành trang cần có khi bắt đầu vào nghề phóng viên ảnh?
- Yêu nghề và cực kỳ nhiệt huyết với nghề, thế là tạm đủ. Sau đó, nghề sẽ dạy thêm cho các bạn!
* Theo bạn, tương lai của nghề phóng viên ảnh ở Việt Nam trong vài năm tới như thế nào?
- Việt Nam hiện đang có rất nhiều tờ báo và tạp chí, theo tôi nghĩ, đó là mảnh đất khá rộng cho các phóng viên ảnh có cơ hội thể hiện. Như vậy, phóng viên ảnh sẽ có rất nhiều cơ hội và đây rõ ràng là một nghề khá lý thú!
Trần Đăng Khoa đã đoạt các giải thưởng nhiếp ảnh: Huy chương đồng cuộc thi ảnh đen-trắng của Liên đoàn Nhiếp ảnh quốc tế FIAP năm 2006, giải khuyến khích Khoảnh khắc Việt 2006 (Báo Tuổi Trẻ chủ nhật), Ảnh báo chí Lâm Đồng năm 2006, Câu chuyện qua ảnh Báo Tuổi Trẻ - năm 2006...
Nguyễn Lệ Chi (thực hiện)

Chủ Nhật, 6 tháng 12, 2009

Dám sống với ước mơ

Sau khi tốt nghiệp trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TP.HCM), Lê Hồng Dung tiếp tục sang Mỹ để đeo đuổi ước mơ. Cô được chọn là 1 trong 7 SV xuất sắc - khoa Sinh 2009 của trường Saint John's University (New York, Mỹ).
* Được biết bạn đang học cử nhân cùng lúc hai chuyên ngành Sinh-Hóa tại Saint John's University. Học cùng lúc hai ngành hẳn rất vất vả?
- Sinh viên (SV) bên này học cùng lúc 2 ngành là chuyện bình thường. Vì ngoài học những môn đại cương và chuyên ngành, nhà trường khuyến khích SV khám phá những cái mới, học những cái mình thích. Cho nên nếu 2 ngành có điểm tương đồng thì bạn chỉ phải lấy thêm vài lớp để đủ tín chỉ cần thiết cho 1 chuyên ngành nữa.
* 4 năm sống xa gia đình, miệt mài học tập ở xứ người, bạn đã xoay xở ra sao?
- Khoảng thời gian lúc đầu khá khó khăn vì mình là con gái nên hay nhớ nhà và buồn. Nhưng dần dần cũng quen, và có thêm nhiều bạn mới rất tốt. Cuộc sống xa nhà tưởng sẽ thoải mái hơn vì mình có nhiều tự do. Nhưng thật sự mình phải rèn luyện để sống có trách nhiệm hơn, để tự gánh vác mọi việc xảy ra với bản thân. Dám sống với mơ ước của mình, chấp nhận sai lầm và đứng dậy đi tiếp là châm ngôn của mình. Sau 4 năm du học, mình chín chắn hẳn. "Bật mí" một điều là trước khi đi du học, mình không hề biết nấu ăn, nhưng bây giờ mình nấu... hơi bị ngon đó!
* Nghe nói bạn sẽ học tiếp chuyên ngành Y ngay sau khi tốt nghiệp hai ngành học trên. Tại sao bạn lại chọn ngành học khó và mất thời gian này vì ít nhất phải mất 7-10 năm mới tốt nghiệp?
- Tại sao Bill Gates hay Steve Jobs dám quyết định bỏ học nửa chừng để theo đuổi ước mơ? Tại sao tiến sĩ Osamu Shimomura bỏ ra hàng chục năm nghiên cứu để cuối cùng tìm ra GFP - green fluorescent protein trong con sứa và được giải Nobel? Đó là vì ước mơ và niềm tin vào ước mơ của mình. Sẽ có nhiều trở ngại, vấp váp trước mặt, nhưng một khi mình đã quyết định thì những trở ngại đó chỉ là thử thách. Cả nhà mình đều theo ngành Y. Đó là một ước mơ đẹp để theo, phải không?
* Ngoài du học tự túc, bạn còn lấy được học bổng bán phần của nhà trường. Bạn có thể chia sẻ bí quyết lấy học bổng?
- Điểm cao, tham gia nhiều hoạt động cộng đồng, thư giới thiệu tốt, nộp đơn sớm. Đó là những lợi thế để xin học bổng.
* Cảm nhận của bạn về môi trường học tập ở Mỹ ra sao? Bạn có lời khuyên gì cho các bạn trẻ trong nước sắp đi du học?
- Mình thích môi trường học tập ở đây. Ngoài học chuyên ngành, mình còn được học những môn xã hội như tâm lý học, xã hội học, nghệ thuật (như piano, điêu khắc, thiết kế trang sức, vẽ, nhiếp ảnh), và nhiều lớp thể dục (như yoga, belly dancing, võ thuật, đấu kiếm, tennis…) để phát triển toàn diện.
Các bạn khi đi du học nên chuẩn bị tinh thần thật tốt vì ở Mỹ có những vùng xa trung tâm, không như những gì xem trên phim ảnh. Các bạn nên học nấu những món đơn giản. Ngoài ra, cần chú ý rằng ở Mỹ, nếu đạo văn sẽ bị phạt rất nghiêm: nhẹ thì rớt môn học, nặng sẽ bị đuổi học, nên khi làm bài cần phải cẩn thận phần tham khảo.
Lê Hồng Dung sinh năm 1987, hiện học tại Saint John's University, New York. Các sách đã xuất bản: Ngữ pháp tiếng Pháp - tổng hợp, biên soạn (2005); Phương pháp dẫn đầu thị trường - NXB Trẻ (2008) - dịch. Đã tham gia các hoạt động: Tư vấn du học miễn phí cho SV VN tại www.svduhoc.com; Thành viên hội du học sinh TP.HCM; Cố vấn cho "Project Asian International Peer Mentoring", hướng dẫn các SV quốc tế mới vào trường hòa nhập với cuộc sống; phụ đạo cho SV…
Nguyễn Lệ Chi (thực hiện)

Dịch giả Lệ Chi: Nhà văn nước ngoài tôi gặp đều rất hòa nhã, nhiệt tình

TP - Mạnh mẽ, thông minh, kiêu hãnh! Dịch giả Lệ Chi là một trong những chân dung thú vị, ấn tượng giữa không nhiều nữ trí thức trẻ đủ nội lực khai mở được lối riêng yêu thích giữa vô số tên tuổi.
Điều gì đem lại cảm giác hạnh phúc cho Lệ Chi trong chuỗi công việc bận rộn liên tục mỗi ngày?
Hoàn tất xong mỗi phần việc cụ thể như viết xong một bài báo, biên tập xong một tác phẩm, mua được thành công bản quyền một cuốn sách… Tóm lại là khi kết quả của công việc đem lại cho tôi niềm vui.
Tình cờ, một cô bạn thợ may đưa tôi mượn cuốn ”Hoa bên bờ”. Thoạt nhìn bìa sách, tên tác giả xa lạ lại quá trẻ tuổi tôi đã cầm một cách thờ ơ. Bất ngờ, càng đọc càng cuốn hút mãnh liệt và tôi đọc chậm tới dòng cuối cùng với cảm giác rơi lệ từ trong tim. Từ đâu Chi tiếp cận được tác giả, tác phẩm và chọn lọc được ngôn ngữ dịch gây rung cảm đến vậy?
Trong tất cả những cuốn sách tôi đã dịch, "Hoa bên bờ" của Anni Bảo Bối là cuốn đem lại cho tôi nhiều cảm xúc nhất. Đó là một câu chuyện buồn, mong manh và đầy tâm trạng với những mảnh đời tưởng chừng không hẳn quá éo le nhưng đọc lại rất xót xa.
Trong 4 năm học ở Bắc Kinh, do rảnh rỗi và yêu thích đọc truyện, tôi thường la cà ở các tiệm sách, tìm đọc những tác phẩm của các tác giả trạc tuổi mình để tìm hiểu về những suy nghĩ và cuộc sống của họ. Trong số đó có An Ni Bảo Bối.
Đó là một tác giả hơi khép mình, không thích phô trương trên báo chí. Cô sống lặng lẽ, cô đơn tại Bắc Kinh, viết sách và viết báo, song những tác phẩm của cô thấm đẫm tình cảm, rất day dứt và lưu luyến. Nhờ bạn bè làm trong ngành xuất bản, tôi lần ra được địa chỉ của cô và viết mail, gọi điện trao đổi, đề nghị mua bản quyền. Từ đó chúng tôi thường xuyên liên lạc với nhau.
An Ni Bảo Bối cũng thường nói nếu quá trình dịch, không hiểu rõ điều gì, cứ mail, cô sẽ giải thích. Thật ra khi dịch cuốn sách này, tôi không gặp trở ngại gì về câu chữ vì ngôn từ hiện đại, không ẩn dụ ví von quá bóng bẩy, nhưng tình cảm trong sách khiến tôi không ít lần phải rơi lệ.
Mỗi lần dịch như vậy, người dịch mệt lả như bị mất đi một phần sức lực. Có thể tâm tư của tác giả trong khoảng thời gian viết ra cuốn sách này có phần đồng cảm với tâm tư của tôi. Chúng tôi có vài điểm khá giống nhau: cùng mất cha, cùng tự lập, cùng viết báo, cùng cảm thấy lạc lõng trong một thành phố lạ...
Liệu đàn ông và cuộc sống gia đình bận rộn, ràng buộc có chỗ trong chuỗi ngày sắp tới của Chi? Thu nhập của nữ dịch giả hiện nay có đủ để yên tâm về ”hậu vận” không?
Không ai nói trước được tương lai, có thể tôi vẫn sống thế này mãi mãi hoặc ngay lập tức tháng sau có tin vui, rất khó nói. Nhưng dù bất kể thay đổi hoặc xáo trộn gì trong cuộc sống riêng tư, con người tôi, tính cách tôi, sở thích của tôi, công việc của tôi cũng không thay đổi.
Thu nhập cơ bản của tôi hiện nay đến từ công việc làm báo. Tôi không có nhiều kế hoạch và mơ ước xa xôi. Chỉ mong mình luôn khỏe mạnh và tiếp tục được làm những việc mà mình yêu thích.
Hẳn là nhiều thú vị trong các cuộc tiếp xúc với những tác giả nổi tiếng?
Các nhà văn nước ngoài mà tôi từng gặp đều rất hòa nhã và nhiệt tình. Chúng tôi đi ăn uống, trò chuyện vui vẻ như những người bạn thân lâu ngày không gặp.
Mạc Ngôn đến tận khách sạn tôi để tán chuyện, Lưu Chấn Vân thì mang con gái cũng đang học báo chí tới giới thiệu, và tặng cho tôi một món đồ kỷ niệm làm ở quê nhà ông. Khâu Hoa Đông thì đưa tôi đi chơi cùng bạn bè của ông…
Tất cả các tác phẩm của Lưu Chấn Vân, Khâu Hoa Đông, Mạc Ngôn, Vệ Tuệ, Bì Bì, Miên Miên, Hồng Ảnh… đều do tôi đi tìm kiếm và mua bản quyền. Nhưng tôi không thể dịch tất cả các tác phẩm mà tôi yêu thích, mặc dù cũng rất muốn thế.
Trong các tác giả này, tôi thích Mạc Ngôn ở bề ngoài chất phác, củ mỉ củ mì, văn tài lớn nhưng cực kỳ gần gũi và thân thiện. Ông rất yêu quý Việt Nam và cũng rất muốn sang thăm Việt Nam. Đọc Mạc Ngôn, người ta có thể thấy ngồn ngộn kiến thức về cuộc sống, từ những chi tiết nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống của những con người tầm thường nhất. Một con người sâu sắc và tinh tế nhưng lại rất cởi lòng, sống hòa nhã, không hề khép kín. Đó không phải là điều mà nhà văn nào cũng có thể có được.
Tiểu thuyết đầu tay của một phụ nữ chưa chồng như Chi lại là "Người tình của chồng tôi”. Liệu có tí nào cái tôi hay ẩn ức, định kiến gì của riêng tác giả đối với đàn ông trong đó?
Có rất nhiều nhà văn không phải là đồng tính vẫn viết về đồng tính, hoặc đang sống hạnh phúc nhưng vẫn viết về những đau đớn khôn cùng của các cặp li dị nhau. Tất nhiên tôi không so sánh mình với bất kỳ ai, nhưng người ta vẫn có thể viết về những gì người ta muốn viết.
Người ta thường ngộ nhận rằng những gì chưa kinh qua, chưa trải qua trong thực tế cuộc sống của chính tác giả thì thật khó có thể viết hay được. Tôi chỉ muốn viết về một cuốn sách về những gì đang diễn ra trong cuộc sống chúng ta nói chung, một câu chuyện giữa những người trong cuộc và cả những người ngoài cuộc.
Đây là một cuốn sách đặc biệt dành cho phụ nữ, viết cho phụ nữ, nên tôi đặt nặng yếu tố đàn ông mà không định kiến gì về họ. Trong cuốn sách này, đàn ông chỉ là cái cớ, là bước đệm để cho các nhân vật khác xuất hiện.
Khâu nào vô lý, bất công nhất trong chuỗi sáng tác - dịch thuật - xuất bản - phát hành - phân chia lợi nhuận... khiến thu nhập của giới dịch giả nhỏ nhoi vậy?
Quả thực thu nhập của dịch giả hiện nay còn rất bèo, dịch giỏi cũng chỉ nhận được nhuận dịch tối đa vài ba triệu đồng một tháng. Tuy nhiên, nếu so với chi phí xuất bản, chi phí dịch sách hiện nay không thấp.
Công dịch sách của Chibooks trung bình từ 10-15 triệu/cuốn, ngang ngửa với tiền bản quyền một cuốn sách. Giá dịch chỉ có thể tăng khi các đơn vị xuất bản có lãi hơn.
Muốn vậy phải điều chỉnh tỉ lệ chiết khấu phát hành theo chiều hướng giảm bớt, có thể từ 45% xuống còn 30%. Đồng thời phải xóa bỏ được nạn sách giả, sách lậu thì mới hy vọng lấy lại được phần lãi đã bị cướp trắng.
Tác giả đương đại nào ở ta gây ấn tượng cho bạn?
Tôi hơi tham lam nên thích văn của khá nhiều người, nhưng thích nhất vẫn là văn của Hồ Anh Thái. Văn của anh chừng mực, không vung vãi thừa mứa, không hoa mỹ phù phiếm, đủ để gây tâm trạng, cảm xúc cho người đọc và nhường khoảng trống còn lại cho họ tiếp tục suy nghĩ về các nhân vật. Đồng thời qua các tác phẩm của anh, tôi còn tiếp thu được nhiều kiến thức, nhiều kinh nghiệm sống.
Xin cảm ơn chị!
Nguyễn Lệ Chi:
Cử nhân tiếng Trung Đại học Ngoại Ngữ Hà Nội, Cử nhân Ngoại giao Học viện Quan hệ quốc tế Hà Nội, Thạc sĩ Điện ảnh Học viện Điện ảnh Bắc Kinh.
Tuổi Thìn, chòm sao Hổ Cáp
Nguyên PGĐ Xuất bản, Trưởng ban Dịch thuật và Giao dịch Bản quyền Công ty Văn hóa Phương Nam
Hiện là Biên tập viên báo Thanh Niên. Sở hữu nhãn hiệu sách Chibooks
Sách đã dịch và xuất bản: Co Giật (tập truyện ngắn xuất sắc TQ, NXB Văn Học, 2004), Anh có biết nói yêu không (tác giả Tranh Tử, NXB Văn học, 2005), Tối nay có việc không về nhà (tác giả Trương Kiện Bằng, Hồ Túc Thanh, NXB Văn học 2005), Đảo Tường Vy, Hoa Bên Bờ (tác giả An Ni Bảo Bối, NXB Phụ Nữ, 2006), Ôi Đàn ông (tác giả Bì Bì, NXB Phụ Nữ, 2006). Thiền của tôi, Baby Thượng Hải, Tuyển tập Vệ Tuệ, Gia đình ngọt ngào của tôi (tác giả Vệ Tuệ), Chuyện tình một đêm (NXB Văn Nghệ, 2007), Gái Trinh (NXB Văn nghệ, 2008)…
Dịch một số phim truyện, phim truyền hình.
Hoàng Thiên Nga
Thực hiện