Nguyễn Lệ Chi trên báo Thời Đại

Dịch giả Nguyễn Lệ Chi
Người có quá nhiều đam mê cùng một lúc

Một trong những người đầu tiên mua bản quyền sách nước ngoài vào Việt Nam, Nguyễn Lệ Chi chủ nhân của dichgianguyenlechi.blogspot.com người chính thức giới thiệu các nhà văn Trung Quốc nổi tiếng vào nước ta như Mạc Ngôn, Lưu Chấn Vân, Khâu Hoa Đông, Vệ Tuệ… Ngoài dịch sách, chị còn làm báo, làm phiên dịch viên, dịch phim truyện nhựa...
Được sinh ra trong gia đình có truyền thống làm điện ảnh. Bố chị vốn là nhà lý luận phê bình điện ảnh Nguyễn Đức Dương, học tiếng Nga và du học tại Nga. Từ thời học sinh chị đã say sưa đọc những tác phẩm các tác phẩm cổ của Trung Quốc như Hồng Lâu Mộng, Thanh Cung mười ba triều, Tam Quốc Chí... và nảy sinh tò mò muốn tìm hiểu về một nền văn hóa lớn đã ảnh hưởng nhiều đến văn hóa và văn học Việt Nam. Với mong muốn tìm hiểu về Trung Quốc, chị đã chọn tiếng Trung khi thi vào ĐH Ngoại ngữ Hà Nội. Ngay khi chưa có kết quả đỗ đại học chị đã đến nhà một thày giáo dạy tiếng Trung, vốn là bố của một người bạn, để xin theo học và quyết tâm là dù không đỗ đại học thì cũng theo thày. Cuối cùng chị vào được khoa Trung văn năm 1994.
Sau khi tốt nghiệp ĐH Ngoại ngữ và Học viện Quan hệ Quốc tế, Lệ Chi làm phóng viên, dịch báo được một năm thì thi được học bổng 4 năm bậc thạc sĩ điện ảnh tại Học viện điện ảnh Bắc Kinh. Trong thời gian theo học tại đây, thấy có nhiều sách hay về điện ảnh mà sinh viên trong nước ít cơ hội biết đến, chị đã cộng tác cùng một vài NXB Việt Nam dịch các đầu sách về biên kịch, quay phim, diễn xuất... với mong muốn có thêm tài liệu học tập cho sinh viên…Để có thời gian làm được nhiều việc cùng một lúc như vậy chị chỉ có thể tranh thủ dịch vào buổi tối từ 21h đến 1-2h sáng hôm sau: Tôi thường xuyên dịch vào buổi tối vì thời gian đó yên tĩnh. Khi đã bắt tay vào dịch cuốn nào là tôi lên lịch làm việc đều đặn mỗi ngày, không để việc dịch bị ngắt quãng,. Nếu ngắt quãng thì mình khó giữ cảm xúc và sẽ dễ cảm thấy lười. Mỗi ngày thà dịch ít còn hơn là không đụng đến trang dịch nào... Cứ thế, tôi làm việc liên tục. Với công việc dịch sách, tôi phải là người thày của chính mình. Nhưng cũng may là tôi dịch những tác phẩm văn học đương đại của các tác giả trẻ. Văn phong của các tác giả này hiện đại và tâm tư tình cảm cũng gần gũi, dễ hiểu... Nếu có gì không hiểu trong tác phẩm nguyên bản, tôi e-mail hỏi trực tiếp các tác giả và họ trả lời rất nhiệt tình.. Nói về sự thành công của mình: "..tôi may mắn túm được một vài cơ hội đó và gắng sức làm việc, được thử sức với nhiều lĩnh vực khác nhau và gặt hái được chút ít kinh nghiệm. Chính những kinh nghiệm này làm cuộc sống của tôi phong phú và vui vẻ hơn. Còn thành công hay thất bại chỉ là quan niệm của từng người, khó có thể giống nhau, cũng rất dễ bị biến đổi theo từng giai đoạn thời gian". Với chị. không bao giờ đặt mục tiêu với mình rằng phải làm chuyện này, chuyện kia thật thành công. Nhưng khi có hứng thú với một công việc nào đó trong một khoảng thời gian nào đó, chị chỉ gắng hết sức mình và tận hưởng những trải nghiệm. Tuy nhiên đối với một phụ nữ độc lập, được sống qua nhiều trải nghiệm khác nhau, tận hưởng nhiều mặt cuộc sống khác nhau, cũng có thể gọi là thành công." Do yêu thích văn học,chị chủ yếu tập trung khai thác mảng sách văn học Trung Quốc, mua bản quyền, tổ chức dịch (phần lớn là tự mình dịch) và làm ra sản phẩm đưa đến cho các độc giả Việt Nam.
Làm báo cũng là một đam mê của chị, hiện chị đang làm việc tại báo Thanh Niên, vừa biên tập, vừa viết bài, thử sức viết trên nhiều lĩnh vực như mảng quốc tế, mảng hôn nhân gia đình, nhưng chủ yếu vẫn là mảng văn hóa văn nghệ. "Có thể tôi là người hơi tham lam, có quá nhiều đam mê cùng một lúc. Nhưng tôi vẫn cố gắng cân đối thời gian để làm tốt được cả hai mảng sách – báo" – Chị tâm sự.

Nguyễn Lệ Chi:
Cử nhân tiếng Trung Đại học Ngoại Ngữ Hà Nội, Cử nhân ngoại giao Học viện Quan hệ quốc tế Hà Nội, Thạc sĩ điện ảnh Học viện điện ảnh Bắc Kinh. Nguyên PGĐ Xuất bản, Trưởng ban Dịch thuật và Giao dịch Bản quyền công ty Văn hóa Phương Nam. Hiện là Biên tập viên báo Thanh Niên. Người sở hữu nhãn hiệu sách Chibooks, các sách đã xuất bản: Co Giật (tập truyện ngắn xuất sắc TQ, NXB Văn Học, 2004), Anh có biết nói yêu không(tác giả Tranh Tử, NXB Văn học, 2005), Tối nay có việc không về nhà (tác giả Trương Kiện Bằng, Hồ Túc Thanh, NXB Văn học 2005), Đảo Tường Vy, Hoa Bên Bờ(tác giả An Ni Bảo Bối, NXB Phụ Nữ, 2006), Ôi Đàn ông(tác giả Bì Bì, NXB Phụ Nữ, 2006). Thiền của tôi, Baby Thượng Hải, Tuyển tập Vệ Tuệ, Gia đình ngọt ngào của tôi(tác giả Vệ Tuệ), Chuyện tình một đêm (NXB Văn Nghệ, 2007), Gái Trinh (NXB Văn nghệ, 2008)… Các phim truyện đã dịch: Hoắc Nguyên Giáp, Xích Bích, Đường về nhà… Các phim truyền hình đã dịch: Lã Bất Vi, Ân oán tình thù, Những người bạn thân, Khách sạn 5 sao, Cạm bẫy ảo, Phụng Tuyết Mai, Cánh hạc thời gian, Cảnh sát hè phố, Phù Dung lên tỉnh…

Đỗ Bình

Nguyễn Lệ Chi trả lời phỏng vấn báo Đất Việt tháng 1.2010

Dịch giả Nguyễn Lệ Chi (chủ sở hữu Chibooks) trả lời báo Đất Việt:

* Sở hữu khá nhiều những đầu sách ăn khách, cho tới giờ, số tiền mua bản quyền lớn nhất mà Chibooks phải chi là cuốn nào? Trong cuộc thương thảo đó, để thuyết phục đối tác dừng ở mức chi phí Chibooks có thể chịu được, Chibooks đã phải vất vả đến độ nào?
- 2000 USD là chi phí đắt nhất mà Chibooks phải từng trả để mua được cuốn sách mà mình yêu thích. Do sách mới, vừa phát hành trên thị trường Mỹ, tác giả lại quá nổi tiếng và đang rất ăn khách nên đối tác đòi giá thậm chí còn cao hơn. Chibooks đã nhiều lần phải gọi điện thoại quốc tế, viết mail để thuyết phục, giải thích về tình hình kinh doanh, xuất bản và phát hành tại Việt nam không mấy khả quan cho phía bạn hiểu và giảm bớt giá xuống mức có thể. Và sau nhiều lần như vậy, phía bạn mới chịu giảm giá xuống còn 2000 USD.
* Đã bao giờ Chibooks phải đối mặt với những đòi hỏi khắt khe của phía đối tác chưa? Và trong trường hợp đó, Chibooks chọn cách đáp ứng yêu cầu của họ, hay ngừng lại không mua nữa để đỡ phải nhận phiền phức?
- Rất nhiều bởi Chibooks chủ trương xuất bản sách văn học nước ngoài nên chỉ mua bản quyền của thể loại này. Các nhà văn nước ngoài mà các NXB hoặc các agency làm đại diện cho họ đều có những nguyên tắc riêng, những đòi hỏi riêng. Ví dụ: tác giả phải duyệt bìa trước khi in, thời gian trả lời có thích cái bìa của mình hay không họ quy định là 1 tháng. Nếu không thích, sau 1 tháng họ mới trả lời và mình lại làm lại cái khác gửi sang, cho tới khi nào tác giả đồng ý mới được in… Hoặc có những NXB hoặc agency yêu cầu mình cung cấp kế hoạch phát hành hoặc kế hoạch tuyên truyền, quảng bá cho cuốn sách trước khi chấp thuận bán bản quyền… Nói chung mỗi người mỗi vẻ, mỗi yêu cầu khác nhau. Chibooks cố gắng tối đa để đáp ứng các yêu cầu của tác giả vì hơn ai hết, họ là người lo lắng nhất cho đứa con tinh thần của mình.
* Cuộc thương thảo nào để lại ấn tượng mạnh nhất cho Chibooks (về mọi lĩnh vực)?
- Cuộc thương thảo để mua bản quyền của nhà văn Mỹ Candace Bushnell (tác giả cuốn Sex and the city) là khó khăn nhất. Vì cô quá nổi tiếng và bận rộn. Để thương thảo mua toàn bộ bản quyền sách của cô, trong đó có cả tác phẩm mới vừa xuất bản, Chibooks đã mất nhiều công sức và thời gian. Cuối tháng 12, đầu tháng 1.2010 Chibooks sẽ phát hành tiểu thuyết Rừng son của tác giả này, mở màn cho chùm tác phẩm của cô được chuyển thể sang tiếng Việt.
* Đã bao giờ Chibooks rơi vào cuộc chạy đua mua bản quyền, bởi cuốn sách đang rất ăn khách và được rất nhiều công ty sách khác tại Việt Nam để mắt tới. Để chiến thắng trong cuộc chạy đua, Chibooks đã sử dụng những chiêu thức nào hay?
- Có chứ, vì chúng tôi cũng như các đơn vị xuất bản khác đều muốn có sách hay mang tới cho độc giả VN. Sách càng hay, càng dễ bị cạnh tranh, đây là chuyện rất bình thường. Ngoài việc thuyết phục đối tác, lúc này chỉ còn biết dựa vào uy tín cá nhân và quan hệ tốt đẹp đã từng có giữa cá nhân tôi, giữa Chibooks với đối tác để khiến đối tác tin cậy và chấp thuận.
* Đôi khi, sự nổi tiếng của một cuốn sách còn phụ thuộc vào cái duyên trời cho. Nếu lỡ bỏ một số tiền khá lớn mua bản quyền mà sau khi phát hành tại Việt Nam nó không thực sự ăn khách, Chibooks nghĩ thế nào và làm cách nào để khắc phục?
- Phải chấp nhận. Việc xuất bản sách nước ngoài ở Việt Nam hiện nay quả thực rủi ro vì nạn sách lậu vẫn tràn lan. Việc cuốn sách ăn khách ở quốc tế nhưng về VN bị nạn sách lậu, dẫn tới thất bại về phát hành thì chúng tôi vẫn phải chịu. Cách giải quyết chỉ biết trông chờ vào các cơ quan chức năng nhà nước và ý thức của người dân. Tuy nhiên Chibooks hy vọng rằng ý thức của người dân VN sẽ dần được nâng cao. Vì vậy chúng tôi đang ráo riết chuẩn bị nhiều đầu sách hay để bán vào dịp Hội chợ sách lần thứ 6 vào tháng 3.2010 sắp tới tại TP.HCM.

Trần Bảo Lưu (thực hiện)

Nguyễn Lệ Chi trên báo Doanh Nhân Sài Gòn

Kinh doanh ấn phẩm, sẻ chia tri thức

Chi luôn nhận mình là kẻ ngoại đạo với văn chương nhưng lại thừa nhận mình có một đam mê đủ lớn để ăn cùng sách, ngủ cùng sách. Và, kinh doanh các ấn phẩm văn hóa chính là cách để Chi chia sẻ với mọi người đam mê ấy.

Mò mẫm làm bản quyền
Tốt nghiệp đại học chuyên ngành quan hệ quốc tế, hoàn thành chương trình đào tạo thạc sĩ tại học viện điện ảnh Bắc Kinh, Trung Quốc, làm phim rồi khai thác bản quyền, kinh doanh sách. Lí lịch trích ngang của Nguyễn Lệ Chi, giám đốc Chibooks dễ khiến người đối diện giật mình bởi hình như, mỗi lĩnh vực đều có vị trí riêng của nó. “Mỗi chặng đường, với tôi đều có giá trị. Chúng bổ trợ cho nhau”- Chi mở đầu câu chuyện của mình như vậy. Từ Trung Quốc trở về, đã tìm được với công việc ở một hãng phim, ứng dụng những kiến thức mình được học, vậy mà, sách lại có khả năng khiến Nguyễn Lệ Chi gắn bó đến tận bây giờ. Chi kể, vốn mê sách từ trước nên những ngày ở Bắc Kinh, chị đã tranh thủ xúc nhiều với các nhà văn, nhất là những cây bút đương đại. Thế nên, khi được lời mời từ công ty văn hóa Phương Nam, chị đã cho phép mình thử sức ở lĩnh vực mới. Trong bối cảnh công ước Bernes còn chưa được thực thi tại Việt Nam, các nhà xuất bản còn xa lạ với việc làm hợp đồng chuyển nhượng bản quyền thì Chi đã một mình sang Trung Quốc tìm đối tác. Không có người tiên phong, Chi phải tự tìm hiểu luật, làm hồ sơ công ty, tự thảo hợp đồng… rồi chuyển ngữ tất cả thủ tục sang tiếng Hoa, tiếng Anh để làm việc. Trong vai trò của một phó giám đốc trung tâm sách, đi, lại, thương thảo giữa Trung Quốc, Việt Nam, những kỹ năng quan hệ quốc tế đã giúp Lệ Chi dễ dàng chiếm được thiện cảm của đối tác. Cô hay đùa: “Đó là giai đoạn tôi mò mẫm làm bản quyền”.
Mò mẫn vậy nhưng Chi đã kịp thời đưa dòng văn học đương đại Trung Quốc với những cái tên như Miên Miên, Bì Bì, Vệ Tuệ, Quách Kính Minh, An Ni Bảo Bối… vào Việt Nam. Gần với văn hóa, đời sống, những tác phẩm thuộc dòng văn học Ling Lei ngày đó đã gây nên một làn sóng hâm mộ đối với giới trẻ Việt. Thắng lớn với Ling Lei, Chi tiếp tục giành quyền chuyển ngữ tác phẩm của những nhà văn lớn như Mạc Ngôn, Lưu Chấn Vân, Khâu Hoa Đông, Hồng Ảnh… sang tiếng Việt với giá cực kì hợp lý.
Đưa sách Việt ra quốc tế
Không chấp nhận sách vào Việt Nam một chiều, Chi mạnh dạn mang sách Việt sang tiếp thị tại các hội chợ sách quốc tế. Chị cho biết: “Khách hàng chỉ là những kiều bào sống trên đất khách hay những sinh viên đang tìm hiểu ngôn ngữ, văn hóa Việt nhưng nhờ hoạt động ấy, uy tín cũng như hình ảnh công ty tăng lên rất nhiều, thương thảo bản quyền cũng sẽ dễ hơn”.
“Khi tiếp xúc với tác phẩm, dù cá nhân có thích hay không cũng phải phán đoán được khả năng thu hút độc giả của tác phẩm đó, nếu không, rất dễ thất bại”- Chi khẳng định. Khác với các sản phẩm tiêu dùng, có giá trị cụ thể, sách là thứ hàng hóa cực kì khó định giá. Lệ Chi cho biết, việc thương thảo giá bản quyền của cô chủ yếu là kinh nghiệm dựa trên số bản in có thể bán ra mà phán đoán. “Các trung tâm giao dịch tác quyền cũng như các tác giả nước ngoài chưa biết nhiều về Việt Nam cũng như những đặc tính thị trường sách tại đây, trước khi thương thảo bản quyền, tôi thường tạo điều kiện cho họ nắm bắt được điều đó. Có như vậy, họ sẽ dễ dàng chia sẻ và thông cảm cho người làm sách”- Chi tiết lộ.
Vừa giao dịch, làm bản quyền, tranh thủ thời gian còn lại, Chi đảm nhận cả việc dịch các tác phẩm mình yêu thích sang tiếng Việt. Lệ Chi cho biết, chị rất yêu thích công việc này bởi chuyển ngữ đòi hỏi dịch giả, ngoài khả năng ngôn ngữ, còn phải luôn nắm bắt tích cách, phong thái của chính tác giả để có thể cho ra đời bản dịch sát nguyên bản nhất.
Bán đất vì mê sách
Công việc đang tiến triển thì cơ cấu thay đổi. Giao dịch bản quyền nặng tính cạnh tranh, đòi hỏi sự nhanh nhạy nhưng những ách tắc trong khâu thủ tục lại diễn ra thường xuyên khiến Lệ Chi bị vuột mất những bản quyền hấp dẫn. Không giải quyết được những vướng mắc, Chi chấp nhận ra đi, gác lại những dự án mà mình tâm huyết. Gom góp tiền tích lũy được, Chi mở công ty. Chibooks ra đời trong bối cảnh cô chủ của nó vừa làm việc, vừa học thêm các khóa quản trị doanh nghiệp.
“Khả năng của truyền thông hiện nay là rất lớn, giữa muôn ngàn ấn phẩm được xuất bản hàng ngày trên thế giới, sách nào cũng dễ dàng trở thành best seller. Nếu không biết định hướng cho mình, người làm sách rất dễ bị lạc hướng”- Lệ Chi khẳng định. Biết vậy nên Chi chọn văn học nước ngoài làm trọng điểm khai thác của Chibooks. Tính đến nay, Chi đã tự mình đưa được hơn 20 đầu sách ra thị trường. Đó có thể gọi là tủ sách văn học Chibooks bởi nó khá phong phú, bao gồm văn học Trung Quốc, Anh, Úc, Mỹ…
“Công ty Công ty TNHH Văn hóa & Truyền thông Lệ Chi Đã hết vốn làm sách nên cần bán gấp 2 mảnh đất của chủ nhân Chibooks, bạn nào thực sự có nhu cầu thì để lại lời nhắn nhé”- mẩu tin Chi rao trên trang cá nhân của mình những ngày qua khiến bạn bè xót xa nhưng Chi thì vẫn tự tin với con đường mình đã chọn. Trong những câu chuyện với bạn bè, Chi vẫn bảo, kinh doanh sách khó lắm. Vừa bị ngâm vốn, vừa bị phí chiết khấu cao, vừa chịu cảnh bị “cướp” bởi những người làm sách lậu. Chỉ cần nản chí là buông xuôi. Không nản chí nên Chi vẫn đang dấn bước trên con đường mình đã chọn. “Sách không là những câu chuyện đơn thuần để người ta mua vui mà là những cánh cửa sổ mở ra bên ngoài thế giới”- Chi nói vậy với vẻ quyết tâm. Hình như, chị đã chọn việc mở những cách cửa ấy làm cái nghiệp của chính mình.

Đặng Quý Yên.

Nguyễn Lệ Chi trả lời phỏng vấn báo Tiền Phong cuối tuần số 53

Phỏng vấn dịch giả nhân Hội nghị quốc tế giới thiệu văn học Việt Nam (5/1-10/1/2010).

Dịch giả Nguyễn Lệ Chi (chủ sở hữu Chibooks) trả lời phỏng vấn báo Tiền Phong Cuối tuần số 53:

+ Quý vị có thể cho một nhận xét chung về nền dịch thuật của Việt Nam (không phân biệt dịch giả ở trong nước hay là Việt kiều ở nước ngoài)? Nếu chỉ nhận xét bằng một câu thì câu đó là gì?
- Đó là một nền dịch thuật chỉ có nhập, chưa có xuất, hàng ngoại ít, hàng nội nhiều, mất cân đối trầm trọng.
+ Chúng ta hầu như chỉ mới hội nhập văn học một chiều. Việc đưa văn học Việt Nam ra thế giới chưa thấm tháp gì. Theo quý vị, vì đâu có hiện trạng đó? Chúng ta chưa giới thiệu tốt văn học Việt Nam? Chưa làm việc một cách chuyên nghiệp với các nhà xuất bản của các nước? Chưa quan tâm đào tạo?...

- Do chúng ta chưa thực sự coi trọng vấn đề này. Bởi rất đơn giản, nếu chúng ta coi trọng nó, ắt sẽ có những hành động thiết thực hơn là kêu gọi suông hoặc gấp gáp tổ chức một vài hội thảo trong tình trạng cuống quýt, thiếu hụt. Nếu coi trọng việc đưa văn học VN ra thế giới, ắt phải vẽ trước cho nó 1 lộ trình, phải có 1 cơ quan chuyên trách đảm nhiệm và giám sát để đảm bảo lộ trình đó đi đúng hướng đã vẽ ra. Ví dụ, kế hoạch giới thiệu nền văn học VN ra thế giới trong giai đoạn 1 (5 năm lần thứ nhất) sẽ giới thiệu những tác phẩm xuất sắc nào tiêu biểu trong giai đoạn đó, ví dụ thời chiến tranh, thời bao cấp... Việc chọn lọc này có được lựa chọn công minh và công bằng hay không lại phải phụ thuộc vào 1 hội đồng tuyển chọn. Tiếp đó là khâu dịch tóm tắt các tác phẩm này ra tiếng nước ngoài, chào cho các NXB nước ngoài, thuyết phục cho họ thấy được cái hay, cái xuất sắc của chúng, để từ đó liên kết xuất bản với họ. Khâu này chắc chắn ở nước ta cũng chưa có. Việc các NXB ở nước ta quan hệ với các NXB ở nước ngoài mới dừng ở hình thức xã giao thăm hỏi là chính, một số ít khác thì mua bản quyền nhưng theo hướng “nhập khẩu” chứ chưa ai thực hiện được phần “xuất khẩu” tác phẩm VN đi ra. Khâu chào hàng này rất quan trọng và đòi hỏi rất chuyên nghiệp. Hãy nhìn kỹ các catalogue chào hàng bán bản quyền của các NXB nước ngoài, họ rất chuyên nghiệp, giới thiệu kĩ càng. Chúng ta hãy học tập từ chính điều này. Đội ngũ dịch giả là vô cùng quan trọng. Chúng ta không thể chỉ dừng ở mức độ ăn sẵn những cái đã có, ru ngủ với hiện tại và ăn may vào tương lai. Nếu không có các chương trình đào tạo dịch thuật chuyên nghiệp và lâu dài, đặc biệt chú trọng dịch ngược, không có những khóa bồi dưỡng các kiến thức tổng hợp về xã hội, văn hóa, chính trị… cho các dịch giả thì e rằng vài năm nữa, đội ngũ dịch giả ở VN sẽ phát triển tự phát và tự triệt. Ai thực sự còn tâm huyết với nghề thì còn duy trì việc dịch thuật.
+ Nếu những nguyên nhân nói trên là có thật, vậy theo quý vị nên làm gì? Bằng kinh nghiệm phong phú của quý vị khi tiếp xúc với các nền văn minh khác, quý vị có thể cho biết ý kiến của mình? Chẳng hạn, để giới thiệu một nền văn học như Việt Nam, nên làm gì? Một Hội nghị trong vài ngày liệu có đủ?
- Như tôi đã nói ở trên, nếu coi việc quảng bá văn học VN ra nước ngoài như 1 dự án lớn đầu tư dài hạn thì hãy làm tất cả khâu chuẩn bị cho dự án đó: thời gian đầu tư, kinh phí đầu tư, lộ trình thời gian đầu tư, ai là chủ dự án, ai là khâu giám sát dự án, các thành phần của dự án gồm những ai (dịch giả, tiếp thị phát hành…), các bước đề pa cho dự án… Hãy giải quyết tốt từng khâu một, chúng ta mới có hy vọng cải thiện được tình hình này và may ra trong 05-10 năm tới mới có thể bắt đầu có 1 vài tín hiệu vui.
Điều này phụ thuộc vào mục đích của Hội nghị. Nếu chỉ quảng bá vui vẻ, đơn thuần, hiệu quả công việc chưa quá đặt nặng thì vài ngày là đủ. Bởi trước đó, chúng ta đã chuẩn bị gì đâu. Cứ họp cho cả nước đều biết, cho báo chí đưa tin, coi như là 1 sự kiện lớn cuối năm, đánh dấu 1 thông điệp sang năm mới, còn các khâu tiếp theo ra sao, chưa cần biết hoặc không phải phạm vi mà họ phải quản lý thì vài ngày là quá đủ.
+ Để đào tạo một lực lượng dịch giả không chỉ dịch từ tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Trung Quốc... ra tiếng Việt mà còn dịch tốt tác phẩm tiếng Việt ra tiếng nước ngoài (thường gọi là dịch ngược) thì cần những gì? Công việc với các nhà xuất bản quốc tế nên tiến hành ra sao?
- Thứ nhất phải có kinh phí, phải được đặt dưới sự bảo trợ của Nhà nước. Phải có những khóa đào tạo cả ở trong nước và nước ngoài cho các dịch giả. Những dịch giả triển vọng nên được chọn lựa đào tạo để làm xây dựng đội ngũ dịch thuật cấp quốc gia sau này. Kế hoạch đào tạo dịch giả phục thuộc vào kinh phí và trình độ của dịch giả. Ngoài các khóa đào tạo thêm về ngoại ngữ, dịch giả cần tham gia các khóa đào tạo các kiến thức tổng hợp.
Với các NXB nước ngoài, các NXB VN nên đặt vấn đề quan hệ, đi lại giao hữu, giới thiệu sản phẩm của mình và tìm hiểu về sản phẩm của đối tác xem có phù hợp với nhau không. Từ đó mới chọn lựa ra các tác phẩm VN xuất sắc của NXB mình để chào hàng với họ.
+ Một hiệp hội dịch giả có cần không? Nếu có thì nên tổ chức ra sao?
- Rất nên, đây cũng là 1 tâm nguyện mà tôi muốn thành lập trước đây. Tuy nhiên Hiệp hội dịch giả phải đảm bảo các tiêu chí sau: phải đảm bảo công việc và quyền lợi của dịch giả, phải tôn vinh được vị trí và vai trò của dịch giả trong xã hội, phải chỉ ra được đạo đức nghề nghiệp, những vinh quang và cả khó khăn cho người dịch trước khi bước chân vào để họ xác định có đi theo nghề 1 cách nghiêm túc hay không. Việc tổ chức như thế nào phụ thuộc vào mục đích thành lập. Nếu Nhà nước định tổ chức một Hiệp hội dịch giả chỉ nhằm phục vụ quảng bá văn học VN ra nước ngoài, ắt phải có hướng tổ chức kiểu khác. Nếu chỉ đơn thuần là các dịch giả tự tổ chức lấy một Hiệp hội dịch giả để bảo vệ quyền lợi của nhau thì mô hình tổ chức sẽ khác…
+ Dịch một tác phẩm văn chương là một công việc nhọc nhằn, nhưng nhuận bút lại không tương xứng. Vì sao quý vị vẫn theo đuổi công việc này?
- Vì vẫn còn yêu. Khi còn yêu, người ta còn say mê và thường quên lãng những điều người ta phải hi sinh để có được tình yêu đó.
+ Có ý kiến đánh giá, mặt bằng dịch thuật hiện nay có sự mất cân đối, rất nhiều dịch giả chạy theo các best-seller, đồng nghĩa với quảng bá các tác phẩm bình dân? Theo quý vị, nên làm gì để khắc phục, giúp công chúng được tiếp cận nhiều hơn nữa với những tác phẩm đỉnh cao của thế giới?
- Điều này không nên trách các dịch giả, mà hãy hỏi các đơn vị xuất bản. Nếu họ không mua được bản quyền sách hay, làm sao dịch giả có điều kiện dịch được. Tất nhiên để mua được những tác phẩm đỉnh cao thế giới, điều này phụ thuộc vào kinh phí của các đơn vị xuất bản. Nhưng hiện nay, một thực tế đáng buồn là các đơn vị xuất bản tư nhân lại chịu khó mua bản quyền nước ngoài hơn là các NXB nhà nước. Số NXB nước ta chịu mua bản quyền chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Thậm chí có rất nhiều NXB mặc dù đã tồn tại mấy chục năm qua nhưng chưa hề mua bản quyền một cuốn sách nước ngoài nào, dù sách họ xuất bản vẫn ra ầm ầm.
+ Hiện nay, chỉ có số ít nhà văn Việt Nam có tác phẩm được dịch ra tiếng ngước ngoài. Trong đó, đa phần là các nhà văn đã đứng tuổi. Các nhà văn trẻ rất ít được dịch. Tại sao như vậy?
- Việc dịch ngược rất khó và thường không được làm với tính tự giác trừ phi được NXB nước ngoài đặt hàng. Có dịch giả nào chịu bỏ thời gian mấy năm trời để dịch 1 tác phẩm nào đó chỉ vì sở thích, hoàn toàn không ai đặt hàng không? Đó là chưa nói đến việc tác phẩm đó hay hay dở, có cần hiệu đính nhiều hay ít… E rằng khó. Nếu có dự án quảng bá sách văn học VN được khởi động, các nhà văn trẻ mới hy vọng tác phẩm của họ sẽ được dịch và giới thiệu ra bên ngoài.
+ Có những người viết trẻ, đã và đang tổ chức dịch tác phẩm của mình ra tiếng nước ngoài, nhằm tự quảng bá. Quý vị đánh giá công việc này ra sao (nên – không nên, hay – dở...). Nếu được liên hệ để làm công việc này, quý vị có hợp tác để làm không? Vì sao?
- Cũng tốt bởi trong trường hợp không ai cứu mình, không ai giúp mình thì mình phải tự làm thôi. Tuy nhiên việc làm này thường khó lâu bền và chỉ thực hiện được lẻ tẻ, không phải tất cả các người viết trẻ đều có điều kiện như vậy.
Tùy trường hợp tác phẩm được mời dịch có thực sự khiến tôi yêu thích hay không mới nhận lời.

Lê Anh Hoài (thực hiện)

Nghề tư vấn bất động sản

Tư vấn bất động sản (BĐS) là một nghề rất mới ở nước ta, phát triển thịnh hành trong vài năm trở lại đây, thu hút không ít bạn trẻ thử sức. Thanh Niên đã trao đổi với Nguyễn Lê Khánh (ảnh) - một chuyên viên tư vấn BĐS trẻ.
* Khởi nghiệp bằng nghề tư vấn BĐS, bạn đã gặp những thuận lợi và khó khăn gì?
- Tôi chọn lĩnh vực tư vấn BĐS, một phần do tình cờ, một phần do yêu thích, cũng có thể do ảnh hưởng bởi gia đình tôi từ trước hay mua bán BĐS. Tuy nhiên, nghề tư vấn BĐS có rất nhiều khó khăn. Trước hết là vốn kiến thức về sản phẩm và những từ ngữ, quy định chuyên ngành về xây dựng, quy hoạch, kiến trúc, những nghị định về lĩnh vực BĐS. Tiếp đó là những kiến thức về xã hội, thị trường do tôi từng mất một thời gian dài đi du học.

Vì khi tư vấn khách hàng, mình cần phải có một tầm nhìn tổng quát về thị trường tài chính, hướng phát triển quy hoạch của TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung. Dù vậy, tôi cũng có những thuận lợi là nhờ các chương trình đào tạo nhân viên mới của công ty địa ốc nơi tôi làm việc rất cụ thể và chi tiết, giúp tôi hoàn toàn tự tin khi bắt đầu tư vấn khách hàng.

Để một bạn trẻ theo đuổi nghề tư vấn BĐS, theo bạn, cần phải trang bị những kiến thức gì?
- Ngoài những kiến thức về sản phẩm, xã hội, chuyên viên tư vấn BĐS cần phải có đạo đức nghề nghiệp. Đây là điều quan trọng nhất vì thật ra khách hàng mua sản phẩm của mình chủ yếu do tin vào lời khuyên của chuyên viên tư vấn. Tiếp theo là đòi hỏi lòng kiên trì nhẫn nại do đặc thù sản phẩm có giá trị lớn nên khách hàng thường mất một khoảng thời gian dài để ra quyết định mua.
* Là một ngành nghề phát sinh do nhu cầu của thị trường, hẳn việc bắt tay vào và theo đuổi nghề tư vấn BĐS không dễ dàng, xin chia sẻ những kinh nghiệm của bạn?
- Một chuyên viên tư vấn BĐS có hợp với ngành nghề hay không, phải cần khoảng 6 tháng để đánh giá thành tích. Vì thế, bạn cần phải chuẩn bị tư tưởng cho 6 tháng đầu chỉ để học hỏi kinh nghiệm và đó sẽ là khoảng thời gian khó khăn nhất.
* Tuổi tác quá trẻ có phải là một trở ngại khi theo đuổi nghề này?
- Về mặt tuổi tác quá trẻ vào thời nay không còn là một trở ngại quá lớn. Quan trọng là khi tư vấn, bạn có nhiệt huyết, hết lòng với khách hàng hay không.

Nguyễn Lê Khánh, sinh năm 1982 Cử nhân chuyên ngành tự động hóa tại trường Đại học Kỹ thuật quốc gia Bauman (Nga) năm 2002 - 2006. Nhiều năm làm việc các tại công ty địa ốc. Đã tư vấn thành công khoảng 100 giao dịch BĐS từ năm 2006 tới nay.

Nguyễn Lệ Chi(thực hiện)

http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/200953/20091229180849.aspx

Thêm một tiểu thuyết của Mạc Ngôn được dịch sang tiếng Việt

Nhà văn nổi tiếng Mạc Ngôn vừa trao bản quyền dịch tiếng Việt về tiểu thuyết mới nhất của mình có tên “ẾCH” cho Chibooks. Đây là tác phẩm mới nhất của ông kể từ sau tiểu thuyết Sống đọa thác đày (tên gốc: Sinh tử bì lao) xuất bản từ 3 năm trước (2006).

“ẾCH” do NXB Văn nghệ Thượng Hải xuất bản, vừa phát hành tại Trung Quốc vào những ngày cuối tháng 12 này, đã nhanh chóng thu hút đông đảo độc giả Trung Quốc và dấy lên làn sóng tò mò háo hức của độc giả nhiều nước vốn mê thích truyện của Mạc Ngôn.
Cuốn sách xoay quanh cuộc đời và công việc của nhân vật chính - một nữ bác sĩ chuyên đỡ đẻ ở khắp nông thôn Cao Mật, phải chuyển sang nghề thắt ống dẫn tinh cho nam giới và nạo phá thai. Đây là một đề tài cực kỳ hiếm hoi trong văn học, được nhà văn Mạc Ngôn miêu tả vô cùng khéo léo và đầy kịch tính.
Cuốn sách như một bức tranh xã hội sâu sắc ở Trung Quốc, phản ánh được những tác động của chính sách kế hoạch hóa gia đình kéo dài hơn 30 năm tới cuộc sống của người dân nước này.

Dịch giả Nguyễn Lệ Chi (chủ sở hữu Chibooks) cũng là người từng mua bản quyền các tác phẩm của Mạc Ngôn vào nước ta trước kia.

H.P.

http://www.cand.com.vn/vi-VN/vanhoa/2009/12/124387.cand

Chạy điện chữa trị chứng bệnh nghiện... net

Năm 2009 cũng là năm bùng nổ về chứng nghiện net ở Trung Quốc. Không ít người đã phải chữa trị căn bệnh này bằng cách chạy điện (ảnh). Hầu hết những người làm nghề IT ở nước này cũng thừa nhận bị mắc chứng nghiện net.
Việc quá nhiều người phải đi chạy điện chữa trị chứng bệnh này đã khiến báo chí Trung Quốc phải lên tiếng chuông cảnh tỉnh cho xã hội, không nên chạy theo lợi nhuận quá nhiều mà làm ảnh hưởng tới sức khỏe của người dân. Thậm chí hiện tượng thanh thiếu niên nước này ghiền game online quá độ dẫn tới một loạt vấn đề tiêu cực trong xã hội cũng đang trở thành một đề tài nóng, được người dân nước này rất quan tâm.

Lệ Chi (Theo sina.com)

http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/200952/20091227000157.aspx